国内统一刊号:CN52-0004 新闻热线:0851-86817231邮箱:gzmzb1ban@163.com

  • 日
    历
  • 上
    一
    期
  • 下
    一
    期
2026年11月06日

贵州:为乡愁安家 让文化生根

Guef Zheub:Wef Ged Njot Nggangb Juab Jat Zox Jit Hlob Jangs

□ 陈冠合 靳晓燕

秋日的遵义市播州区枫香镇苟坝村,远山连绵,青瓦白墙的民居错落其间。一座老式黔北农家三合院前聚满了人,讲解员正将一段苟坝会议历史娓娓道来。

“过去,游客来了看一圈就走,留不住人。”苟坝村党支部书记田云跃向笔者介绍,“我们查资料、找旧物、忆口述,把红军在苟坝的故事一件件理出来,不仅转化成红色文旅资源,更成了激励大家不断奋斗的精神动力。”

乡村振兴,既要“塑形”,又要“铸魂”。从2024年起,贵州开展“乡愁印迹——贵州村史村事征集”主题宣教活动,覆盖全省13695个行政村,梳理历史沿革、民风民俗、文化遗产、历史名人等村史村事,力争实现“村村有历史、寨寨有故事”。

沿着青石板路,笔者走进安顺市西秀区大西桥镇鲍家屯村。穿行在石头巷里,鲍家屯村党委委员鲍安凤介绍:“村里这30多幢老屋都建于明清时期,既有徽派建筑的神韵,又巧妙结合本地石材的特色。”

可前些年,这些老屋也曾差点留不住。“年轻人不回来住,老人想拆了重盖。”鲍安凤说。村史村事征集启动后,村干部和老辈人坐在一起,翻出《鲍氏宗谱》,讲“调北征南”的历史、说屯堡人的乡愁,让老房子成了有故事的“活家底”。轻抚石墙,她语气里满是欣慰:“现在家家都自觉保护好老屋,人人都能讲上几句屯堡故事。”

让乡愁有处安放,让乡风得到滋养。从台盘“村BA”到榕江“村超”,从桐梓“村晚”到凯里“村T”……通过挖掘村史村事,贵州积淀丰厚的乡土文化资源正成为温润着文明乡风的“大生态”。

贵阳市修文县阳明洞街道幸福村,紧邻阳明文化园,是不少来贵阳旅居避暑游客的首选。不断增长的人气,却成了民宿老板张云碧“幸福的烦恼”:“客人多了,民宿也多了,为抢客互相压价,各说各的理。”

在村史村事征集中,村干部翻出王阳明在修文讲学的记载,把阳明文化理念融入村规民约。村里又把民宿经营户请到“良知调解室”,引导换位思考。张云碧说:“大家决定握手言和,协商定价,入住率高了,收入还增加喽。”

“‘和顺乡邻’本就是我们的传统,更应该做到‘知行合一’。”幸福村调解委员蒋忠华介绍,近3年,村里排查化解邻里、合同等纠纷10余起,化解率100%,实现“小事不出村、大事不出镇”。

培育文明乡风,激发振兴活力。侗歌悠扬,站在黔东南苗族侗族自治州黎平县肇兴侗寨门前远眺,村民兰通群向客人讲起村里的历史:“瞧,我们村的形状像一条‘船’,载着侗家先民到此安居,至今已有上千年。”

可过去群山阻隔,年轻人只有到山外找机会。“这些年,交通好了,不少人吃上‘旅游饭’。”兰通群也从广东返乡,遍访老歌师、老绣娘,搞起文旅研学。她认为:“走好旅游的‘路’,首先要守好文化的‘根’。”

她的想法与村里不谋而合。肇兴村发动村民帮忙记录侗族大歌、老绣娘的技艺、鼓楼的建造规矩,又系统修缮鼓楼、花桥、吊脚楼,常态化开展非遗展演,让侗族文化实现活态传承。

守住了文化,带火了文旅。目前,肇兴侗寨全村发展民宿、餐饮、旅拍、文创店等各类经营主体740余家,2700多名村民实现家门口就业创业。肇兴镇党委第一书记杨秀智表示:“我们将深植文化根脉,深挖村史村事,深耕文旅融合,让千年古寨在乡村振兴道路上行稳致远。”

Ndox zal lek Zunb Yif Shif Bob Zheub Qub Fengb Xangb Zhenf Geud Buaf Cunb,duax qeut dleb nuaf mol,dex daox drongb ib lob zuak lob ,zhed vual nzhuab tab pangb nzhangt dleub nyaob shik zeud.Ib lob loul lek Qanx Bex nongx juab sanb hox yuanf houd ndex sheud bod nenb,dob khat lol mangf mangf bad khat Geud Buaf Huif Yif rangx genb guf.

Touk nzod khuat duax njis ib huaf douf draod leuf,rix zhit dous nenb.”Geud Buaf Cunb zhib buf shub jif Tianx Yunx Yuef haik khat bib,“Bib ntrad ndoub ndeud,ntrad ghob lek cuat zhangd ,njot dex lol haik lek lol,muab hongb junb nyaob Geud Buaf lek douf dlangb ib rangx rangx lil deuf lol,muab dex nad hlongd uat hongx sex wenx lyvd zib yuanx,lal uat dout duaf cix trout ros zox shab nzhux blis.

Xangb Cunb Zhenf Xingb,yuad“zhif lob jed”,lal yuad“zhif lob blis”,duax xongt 2024 lol,Guef Zheub ntuad dout:“Ghob Deb Njot Nend——Guef Zheub Rex Raol Genb Guf Douf Dlangb Zhengb Jix”lob zhud tix khat lol hox dongf nad mol zos 13695 lob xingx zhengf cunb,shout genb guf,gangb lil ged jait、wenx huaf yix chand、touk ndaot nbit nenb dex raol genb guf dlex nof dex nad,uat dout“cuat lob raol muax genb guf,cuat lob raol muax rangx douf dlangb.”

Zaox dout zox ged baob reb nzhuab,bib ngangs mol drout Anb Shunf Shif Xib Xiuf Qub Daf Xib Qaox Zhenf Baof Juab Tunx Cunb.Mol drout zox ged baob reb houd,Baof Juab Tunx Cunb Dangd Weid Weid Yuanx Baof Anb Fengf khat das:“Houd raol 30 lob zhed loul yaos touk mingx qingb uat lek,nil muax Huib Paif Zhed lek rongt shaib,lal nzid zuak houd raol baob reb lek tex sef.

Dangd daof ndex id,dex zhed loul nad chuab nzhik ndroux zhit dous.“Dex hluak zhit draod lol nyaob,dex loul sangd loux lol uat zhed chab.”Baof Anb Fengf haik khat,daof ghangb bib shout raol genb guf tab raol douf dlangb zhengb jix,cunb ganf buf tab dex ab nenb nyaob uat ged,nzend deuf pout ndeud《Baof Juab Genb Guf》khat genb guf“said dob draos mol shangb ghangb deb”,tunx baod nenb lek ged njot zhed,khat tunx baod nenb zox ged njot zhed,jat zhed loul tlout lol uat muax douf dlangb lek“hox juab did”.Suak dout pangb nzhangt baob reb,nil haik ndraos ged rongt shab:“Nil nad cuat yif doub zix jox baod fuf zhed loul,cuat dol nenb doub zeux haik deuf aob bib rangx tunx baod douf dlangb.”

Jat ged njot zhed muax qeut zhaot,jat dex rongt dout yos hlob.Duax Taix Panx“Cunb BA”zos“Rongx Jangb Cunb Chaob”,duax Tongx Zid “Cunb Wand”zos Kaid Lil“Cunb T”……tongb dluat ntrad genb guf raol dlex nof,Guef Zheub hend ndout gangb lil ged jait tlout lol uat wenx mingx ged jaox naox jaox uat lek“Daf Shengb Taif”.

Guef Yangx Shif Xiub Wenx Xanf Yangx Mingx Dongf Jeb Daof Xingf Fux Cunb,nyaob ret Yangx Mingx Wenx Huaf Yuanx,hend ndout khuat duax Guef Yangx ndraif shod lal yuad duax haod nad,jat dol zhud zhed khuat Zhangb Yuanx Bix uat“Ged ceux rongt shab”:“Khuat ndout leuf,zhed shot lal ndout leuf,wef huak khuat shik nak nghet,nyal haik nyal muax lil.”

Nyaob shout genb guf raol tab daol douf dlangb houd,cunb ganf buf nzend deuf Wangx Yangx Mingx nyaob Xiub Wenx khat ndeud lek ndoub ndeud,muab Yangx Mingx Wenx Huaf ged sangd zhaot drout houd zox jait raol.Houd raol draod muab zhud zhed khuat cend zos:“Qangd zhed tiaox gaid lob shab rongt”,khat cuat dol shik hlongd lol sangd.Zhangb Yuanx Bix haik das:“Duaf cix duab del haik rongt,shik nzas lob nghet,khuat ndout leuf,nyax zax lal ndout leuf.”

“‘Ged nyaob shib hof’bend yaos bib zox gangb ged ,yuad uat dout ‘ged boub tab ged uat yaos ib yangf.’”Xingf Fux Cunb nenb tiaox gaid Jangd Zhongb Huax haik khat das,3 xongt nad,houd raol ntrad dot nof lek rex raol、hox tongx 10 ndout yangf,dot nof rongt dout 100%,uat dout“mit nof zhit deuf raol,naf nof zhit deuf zhenf.”

Zhif kaot wenx mingx ged jaox rongt,ceub lob raol cif kaot ros.Dongf cux ngoux ndraod nzhas daot,shend dout Qanx Dongb Nanx Miaox Cux Dongf Cux Zif Zhif Zheub Lix Pingx Xanf Zhaof Xingb Dongf Zhaif haod khaod drongx nuaf,dol nenb raol Lanx Tongx Qunx khat khuat lob raol genb guf das:“Shaib,bib lob raol suk ib lob ngaox,nil jaox Dongf zhed dex box gongb yeuf gongb duax nyaob haod nad,touk nad muax ib cab ndout xongt del.”

Had gas,touk nzod daox drongb taid dout,dob hluak zhos muax zos drongb ndrout ntrad nof uat lek jaix nyongs.“Dex xongt nad,zox ged rongt leuf,hend ndout nenb dout naox‘maod njis deb qeut’.”Lanx Tongx Qunx lal duax Guangd Dongb draod lol,mol ntrad ngoux dob zeux、box seuk bangx ghob,uatdout wenx lyud nyanb xox.Nil sangd das:“Yuad mol rongt ged njis deb qeut zox ged,douf sob yuad rod rongt zox jit‘jangs’.”

Nil zox ged sangd rongt ndros houd raol ib yangf.Zhaof Xingb cunb hot nenb shout Dongf Cux Daf Gob、box seuk bangx deut del、Gud Leux zox jait uat zhed,draod xiub rongt Gud Leux、Huab Qaox、Diaof Jox Leux,duad changx uat rongt feib yix zhand yand,jat Dongf Cux gangb ged dout yongs nghel mol.

Rod dout gangb ged,uat sheud ged njis deb qeut.Nil nad,Zhaof Xingb Dongf Zhaif lob raol hlangd ntuad zhed shot、zhed naox maod 、geut dluab 、zhed wenx chuangf 740 ndout yif,2700 ndout nenb uat dout nyaob haod khaod drongx douf dout nof uat.Zhaof Xingb Zhenf Dangd Weid dif ib shub jif Yangx Xiub Zhif haik das:“Bib yuad jaos dob gangb ged dol jangl,ntrad raol genb guf tab raol douf dlangb,shik gongf ged njis deb qeut tab gangb ged,jat cab xongt raol ghob nyaob xangb cunb zhenf xingb shout zox ged mol druax mol dleb.”

(来源《光明日报》 翻译:古红梅 译审:罗兴贵)

--> 2026-11-06 Guef Zheub:Wef Ged Njot Nggangb Juab Jat Zox Jit Hlob Jangs 1 1 贵州民族报 content_68572.html 1 贵州:为乡愁安家 让文化生根 /enpproperty-->