君子曰:学不可以已。
青,取之于蓝,而青于蓝;冰,水为之,而寒于水。木直中绳,輮以为轮,其曲中规。虽有槁暴,不复挺者,輮使之然也。故木受绳则直,金就砺则利,君子博学而日参省乎己,则知明而行无过矣。
吾尝终日而思矣,不如须臾之所学也;吾尝跂而望矣,不如登高之博见也。登高而招,臂非加长也,而见者远;顺风而呼,声非加疾也,而闻者彰。假舆马者,非利足也,而致千里;假舟楫者,非能水也,而绝江河。君子生非异也,善假于物也。
积土成山,风雨兴焉;积水成渊,蛟龙生焉;积善成德,而神明自得,圣心备焉。故不积跬步,无以至千里;不积小流,无以成江海。骐骥一跃,不能十步;驽马十驾,功在不舍。锲而舍之,朽木不折;锲而不舍,金石可镂。蚓无爪牙之利,筋骨之强,上食埃土,下饮黄泉,用心一也。蟹六跪而二螯,非蛇鳝之穴无可寄托者,用心躁也。
Dail hliod maix laib hveb:Qeb leix nongt hangb lob.
Nox,ed gangl nox waix dax,diangd nox hxangt det waix;Dliuk,dad dol eb ait jangx,dail seil hxangt eb dangx.Det deix liek jox hlat,dad lol kheib jangx wob,ghongl seix maix jox gongb.Gangt nenk daib seix hangb,deix ax lol jox diub,pid dul jef jangx hlieb.Ait nend det yens ghok jef deix,dol jenb yens muf jef jangx vas.Dail hliod dail vas qeb fangd jef hangb dol,bub leix jef dliat ghongl.
Wil gid denx hnaib hnaib seix dot nos,bub ax not liek ghongs;Wil gid denx git lob ngit khangd dol,dot ax liek jit bil.Jit vangx hvib hfat bil,ghab hxenb ax dad lol,ngit jox fangb seix dol;Des jent dliangx hveb lol,laib hveb ax hlieb gol,niangb fangb aib hnangd jul.Jix mal hangb bangf naix,ax dios lob gangt dax,hangb leit hsangb wangs lix;qab niangx hangb bangf naix,ax dios lob hfat niangx,dief jox eb leit waix.Dail hliod lob bil jangx,ed hmub jangd des nenx.
Nens dab ait jangx bob,eb nongs ait jangx hlieb;Ghuk eb ait jangx dob,Dail vongx jef maix niangb;Ghuk hvib ait jangx wangb,jox hvib jef jangx hlieb,jef jangx dail naix sangb.Ax ghuk ghab diex lob,ait deis sos naix fangb;Ax ghuk ghab jox gongb,ait deis leit jox eb.Dail mal hliod diex lob,ax dot juf diex hangb;Mal gal hangb jex hnaib,nenx seix sos jox fangb.Kheik ob hnaib ghax xongb,det muk dail deix wangb;Kheik nenx ax maix xongb,seix tongb dol nix jenb;Gangb jongb dot maix hmid,seix ax gek jox hxend,nongx waix leit ghad hxud,nongx dab sos ghad sangd,jox hvib dios nongd dad.Gangb diob lob bil vas,ax dot khangd nail des,jox hvib jend lol niangs.
【汉文·苗文(中部方言)对照 文:荀子
翻译:余涵熙 译审:张成】
