从前，有个勤劳的铁匠，他有个儿子，快满二十岁了，人倒生得又高又大，就是好吃懒做。

铁匠常为这件事烦恼。

一天，他对儿子说：“孩子，我劳动一辈子，才找了这份家产。你整天光吃不做，连一块钱也挣不到，长久下去，怎么得了啊！”

儿子满不在乎地说：“挣一块钱，那算什么本事呀！有什么了不起……”铁匠说：“好吧！如果你能挣得一块钱，我就把一箱子家产全给你。”

儿子想要那一箱子东西，但是没有一块钱，又不愿去劳动，急得在门口走来走去，不知如何是好。这时，那疼爱儿子的母亲，怕儿子想家产想瘦了，就走近身旁说：“我给你一块钱，快拿去给你爸爸。”

儿子接过钱，就带了一大包吃的东西，躺在树下一边乘凉一边吃，直到晚上才回家，满不在乎地把那一块钱交给父亲，说：“我把钱挣来了，你把那一箱子家产给我吧。”铁匠接过钱，翻转看了一会儿，就将钱丢到铁炉里烧了。然后对儿子说：“这钱不是你自己挣来的。”

儿子看父亲不给他那一箱子家产，很是着急，当天晚上翻来覆去睡不着觉。第二天，母亲又偷偷地给他一块钱。儿子得了钱，仍旧出去玩了一天。不过这次他改了花样，从两公里远的地方跑步回家，跑得全身是汗，进屋就气喘吁吁地把钱交给父亲，说：“爸爸，这块钱来……得……真不容易，把……我累得站都站……不稳了！你快……快……把那一箱子家产给……给了我吧。”铁匠接过钱，看了看，又将钱丢到门前的一条小河里，并且生气地说：“这钱也不是你自己挣来的。”

儿子看还不能得到父亲的一箱子家产，急得团团转。这时，他母亲也明白老伴的用心。于是第三天她把儿子叫到跟前说：“孩子，爸爸是为你好，你要想得到那个箱子，还是老老实实去劳动吧！”

儿子为了得到那箱子，就听了母亲的话，第三天他就出门了。走呀走呀！走了很远，脚都磨破了，才在一个小街上找到了扛木料的工作。一天干到晚，除开伙食只剩下一角钱的工钱。他没有劳动过，第一天抬木料就摔倒了，大家把他扶起来，他又继续干。这样辛苦地劳动了十天，一个钱都舍不得用才积了一块钱。他高高兴兴地回到家里，把钱交给父亲。铁匠接过钱，数了一数，又把钱丢到炉里。这时儿子着急地从炉里把钱抢出来，难过地对父亲说：“爸爸，我干了十天，才得了这一块钱！”

铁匠高兴地说：“对！这一块钱才是你劳动得来的。别人的钱，你是不会爱惜的，只有亲自参加劳动，才会爱惜用劳动换来的一切东西。”说完，立即将箱子抱出来交给儿子，一边把箱子打开，一边对儿子说：“我留给你的不是金银财宝，全是我的工具，它比金银财宝更贵重，只要你用它去劳动，你就会得到幸福。”儿子笑眯眯地接过父亲交给他的传家宝。

Diel lax,maix ib laix xangs hlet gangt vas lins niox,nenx maix ib dail daib,nongt leit ob juf hniut dax yel,dail naix yongs diub yongs jid,ghax dios hlib nongx nɡil ait.

Xangs hlet xangf xangf seix hxat diot laib gheb gid nongd wat.

Maix ib hnaib,nenx des dail daib hot:“Daib,wil ait gheb ib sangs naix nongd,jef vangs dot laib zaid nongd bangf ghaib,mongx hnaib hnaib hlib nongx ngil ait,ib kuaix seix seil vangs ax dot,wil hxid mongx ait nongd lax dax,ɡid deis jangx yangs af！”

Dail daib seix dins hvib gab ab hot:“Vangs dot ib kuaix seix,ait nend hsent diel xid lob bil maf！Maix diel xid xenf ghat......”

Dail xangs hlet hot:“Vut maf！Hangd dios mongx vangs dot ib kuaix seix,wil ghax dad ib longl bod baib diot mongx jul.”

Dail daib nongt ed ib laib longl bangf gid gongb,ait nend,ax maix ib kuaix seix,nenx dail ax niut mongl ait gheb,ghax dios naf hvib nianɡb ghet diux mongl mongl lol lol,ax bub ait deis jef vut.Niangb diot hxot id,nenx mais hat nenx bongt,hxat hvib dail daib nenx laib longl bangf bod nenx sot mongl,ghax mongl xongx dail daib bangf ib pit hot:“Wil baib mongx ib kuaix seix,gangt git mongl dad diot mongx bad.”

Dail daib ngil seik liul bix seix,ghax ed ib khad nongx bangf dol gid gongb hlieb hlieb,deix ghab lab diot ghab ghaib det gid dab bil yil hxet ves bil yil nongx,ait zangd leit diongb hmangt jef lol zaid,ghax dins hvib giad lad dad kuaix seix diot nenx bad,hmat hot:“Wil vangs dot seix lol yangx,mongx dad longl bod diot wil maf.”Dail xangs hlet seik dot bix seix,lind mongl lind lol hxid ib hxot daib,ghax dad bix seix zenf diot ghab jib dul pid mongl yangx.Ait nend diangd sul dail daib hmat hot:“Laib seix nongx ad dios mongx vangs dot bangf.”

Dail daib ngil ngit nenx bad ax baib nenx longl bod,hnangd jul hvib bongt.Diongb hmangt jit leit qut bit dab,hfaid mongl lind lol seix bit ax dangx.Dail daib bangf jox hvib,diangd yens nenx mais bub yangx.Hnaib dangl ɡhangb,nenx mais diangd ait niangs baib nenx ib kuaix seix.Dail daib dot seix yangx,nangl nangl dlif gux ait longs ib hnaib.Ait nend dias nongd nenx waif ib gid ait,nenx diot maix ob lil gid gid dol xens lol zaid,ghad jid eb hniangk sef bob dob,dlenl zaid ghax hxangt bongt hul hul dad bix seix yud diot nenx bad mongl,hmat hot:“Bad,kuaix seix nongd lol......bangf......jus deix ax vut dot,diot......wil jul ves hxud sail hxud...ax dins yangx！Mongx hvit...hvit nenk...dad longl bod baib...baib wil yet.”Xangs hlet seik gos bix seix,hxid ib hxot,diangd dad bix seix fangf diot ghab diux jox eb gid niangs mongl yangx.Dail qit dul hmat hot:“Laib seix nongx seix ax dios mongx vangs dot bangf.”

Dail daib ngit dail ax bil dot nenx bad bangf longl dod,vel ait vel naf hvib dax yangx！Niangb diot hxot id,nenx mais sail bub dail bad bangf jox hvib.Dangl ghangb leit hnaib ghangb nenx ghax gol dail daib dax ghab mais hmat hot:“Daib,mongx bad dios weid mongx vut,mongx hlib ed laib longl bod,nongt dad deix mongl ait gheb maf！”

Dail daib nongt ed dot laib longl id,ghax hnangd nenx mais bangf hveb,hnaib dangl ghangb nenx ghax dlif gux mongl yangx.Mongl yaf！Mongl yaf！Mongl dol bongt wat,jil lob sail dus pot jul yangx,jef leit ib laib diub ghab yut vangs dot laib gid det bangf gheb.Ib hnaib ait leit zek waix,ax hsent seix gad yof dail leik jus ib jof seix.Nenx ax ait gheb fat,hnaib hsat denx gid det dail dliangd bil yangx,dangx dol dliof nenx fal lol,nenx diangd lol ait.Ait nend juf ves ait gheb dot juf hnaib,ib laib seix xid ax dot hxad jef ghuk dot ib kuaix seix.Nenx ghangb ghangb hvib hvib lol leit zaid,dad seix diot nenx bad.Xangs hlet seik dot seix,hvid ib hvid,diangd dad seix zenf dax mongl ghab jib dul mong,Dias nongd dail daib jul hvib bongt,gangt git mongl ghab jib dul luf bix seix lol,xens hvib des nenx bad hmat:“Bad,wil ait juf hnaib,jef dot leit ib kuaix seix nongd！”

Dail xangs hlet ghangb hvib hmat hot:“Dios,kuaix seix nongx jef dios mongx ait gheb dot lol bangf.Dail hsab bangf bix seix,mongx dios ad bub xid nend,maix jus nongf mongl ait gheb,jef bub xid nend ed jox ves ait gheb tied lol bangf dol gid gongb.”Hmat jangx,ghax mongl qeb diud laib longl lol diot daib daib,bil yil buk laib longl,bil yil des dail daib hot:“Wil dliat diot mongx bangf ax dios bod nix bod jenb,sail dios wil bangf hmub jangd,nenx bix bod nix bod jenb xenf mongl,maix jus mongx ed nenx mongl ait gheb,mongx ghax dot vut hsangb niangx wangs hniut mongl.”Dail daib diek gik hvik seik nenx bad yud diot nenx bangf dol bod.

（来源《中国经典民间传奇》 翻译：姜冰冰 译审：张成）