□ 杨正海

夏日炎炎，黔东南苗族侗族自治州黄平县飞云大峡谷里人声鼎沸。全长3.8公里、落差300多米的漂流道，历经数月提质改造后焕新回归。景区礁石规整，配备近40名专业护漂人员分段值守，让游客放心玩、放心漂。

同样的场景，在49公里外的施秉县杉木河上演。这条发源于世界自然遗产地原始森林的河流，水质达国家Ⅰ类饮用水标准。当地紧扣这一独特优势，将“矿泉水上漂”作为核心IP全力打造。今年5月，施秉县启动“白天漂·晚上嗨”盛夏季活动，在杉木河部分河段打造灯光夜漂项目，利用LED灯、投影技术在河道两侧营造光影场景，并新增蹦极、天梯等极限挑战项目。“白天漂流赏景、夜晚光影夜游、城区潮玩打卡”多场景联动，单日游客峰值突破4000人次。今年端午节假期，12万名游客涌入施秉县，综合旅游收入达1.1亿元。

好水不仅好玩，更好喝、好卖。依托优质水资源，黔东南州正将“水文章”从文旅领域延伸至更广的产业空间。在施秉县中华山，源自地下千米、历经5亿年寒武纪岩层淬炼的天然苏打水，正以每分钟200瓶的速度流向全国。“中华山矿泉水厂已建成2000桶/小时桶装水与12000瓶/小时瓶装水生产线，产品覆盖西南、华南等地，粤港澳大湾区市场占比达40%。”施秉县中华山矿泉水厂董事长裴国营说。

好水也养出了好产业。温泉康养、生态渔业等“水经济”业态全面开花。剑河温泉、岑巩思州温泉等康养项目加速升级；在岑巩县下溪水库，每周有鲜活虹鳟鱼通过冷链发往上海、广东，基地满产后年产值将达3500万元；在施秉县城关镇，当地依托氵阳河优质水资源发展鲟鱼养殖，75个标准育苗池年养殖能力达1500吨。

好水是护出来的。近年来，黔东南州先后颁布实施6部地方性生态环保法规，2024年出台的《黔东南州沅江（清水江、氵阳河）柳江（都柳江）流域横向生态保护补偿实施办法》，是全省首个市州层面跨流域补偿机制。2025年初，生态环境部公布2024年全国地表水环境质量状况，黔东南州位居全国第5位。自2019年起水质已连续6年跻身全国前十；全州20个国控、22个省控地表水考核断面水质优良比例持续保持100%，水环境质量稳居全省第一。2025年，全州水产品总产量达7.28万吨，台江县鲟鳇鱼三产融合示范园年产值突破2300万元。

从飞云大峡谷的“矿泉水过山车”到杉木河的“白天漂晚上嗨”，从中华山矿泉水下线到虹鳟鱼、鲟鱼冷水鱼养殖成链。黔东南正把一江好水，从生态“高颜值”转化为产业“高价值”。

Dongb Kib kib not，Qeef Dongb Naif dol Hmub dol Gud nongf ghend nongf niangb bangf jox fangb Hxib Liongx laib ghab diongl Niel Sid Nil gid niangs hsab bet bongt wat,Jox eb nongd dad maix 3.8 laib gongb lix、maix 300 not mix gid hvib,qet jangx ob bib hlat hnaib ghax diangd waif ghab mais dax yangx.Laib khangd qut nongd ghongs jangx dol ghad lax、qeb jangx dol bod vib,maix40 not dail naix ved eb tat ghad yangd lol ved jox eb,Dol khat ait zangd dins hvib、qab niangx dins hvib.

Jus jox wangb lal lal,niangb diot 49 laib gongb lix gid dol bangf laib khangd qut Qib Jux Xeed jox Eb Det Jib seix maix.Jox eb nongd dios fangb dab nongd laib khangd qut zid raif yif caix dol ghab vud lul lal lol,dol eb vut leit guof jab I leid eb hek bangf biaob zunx.Jox fangb nongd ghax dad laib khangd vut nongd ait jongt jongt,dad “dol eb hek gid waix yangt”ait jangx laib IP lol xit.Hniut nongd hlat zab,Qib Jux Xeed qend xit “diongb hnaib qab niangx.diongb hmangt ait zangd”bangf laib dlongd dongd kib，niangb diot jox Eb Det Jib ghad yangd dail ait jangx liex gheb dux dul qab niangx,dad dol LEED denb、dol lob bil touf yenx diot jox eb bangf ob hvangb ait fangx fangx lif lif dax,sail xit jangx dik dab、tangb ghet hob dol gheb gid nongd haib.“Diongb hnaib qab niangx hxid bil、hxib hmangt yax eb duk dul、diub yis ait zangd tid bul”not jox wangb xit sul，ib hnaib maix dol naix hxid fangb hvib fat 4000 naix ib dial.Hniut nongd niangb laib dlongd Dongb Wul，12 wangs naix dax leit Qib Jux,seix dot dol bix seix maix leit 1.1 yid kaix mongl.

Vut eb ax dios hot vut ghak，dail vut hek、vut mail.Des laib eb vut ait nongd,Qeef Dongb Naif xent xent dad“hveb gseid eb”gangl wenf lif ait jangx vel ait vel fangd dax.Niangb Qib Jux Xeed Zongb Huaf Saib,dol eb ghab dab gangl ghad hsangb mix gid dob、maix 50000 wangs hniut gid dol bangf dol ghab zat gid niangs bongx lol，xent xent dad ib fenb zongb 200 diongx gid hvit dax mongl leit Zongb Gof bet bet khangd qut.“Zongb Huaf Saib Kuangd Qeef Suix Cangx ait jangx 2000 tongd ib laib zongb tef bangf dol eb las tongd sul 12000 diongx ib laib zongb tef bangf liex gheb,dol eb mail leit Xib Naif、Huaf Naif dol fangb id mongl,Weef Gangx Ngaod Dad Waib Qib dol diub xangx maix leit 40%.”Qib Jux Xeed Zongb Huaf Saib Kuangd Qeef Suix Cangx dail ghab hfud Peif Gof Yenf hmat hot.

Eb vut jef ait jangx dol gheb vut.Eb hxed yangl jid、yis kongb yis nail dol“suix jenb jid”bet bet seix jangx ves.Ghab Dongb laib ment hxed、Nangl Khat Sib Zeb laib ment hxed dol gheb gid nongd xent xent ait vut dax;Niangb Nangl Khat Xeed laib Ongd Eb Gid Nangl,laib laib xenb qib sail maix dol nail xib keeb ed fat dol dliuk mail mongl leit Sangd Haix Guangx Dongb mongl,ghab daix baid dax ib hniut ghed dot 3500 wangs kaix seix;niangb Qib Jux Xeed diub yis gid niangs,diub fangb ghax des jox eb Wux Yangf Hof dol eb lol yis dol nail xenf wif,75 laib wangl yis nais ib hniut yis dot 1500 dend.

Eb vut dios bangd dliangs jef ait jangx dax bangf.Ob hniut nongd lol，Qeef Dongb Naif Zeb ait jangx diub laib lil diub fangb lol bod dol vangx dol bil,hniut 2024 ait jangx bangf 《Qeef Dongb Naif Zeb Weef Jangb（Eb Hniangb 、Eb Wux Yangf Hof）Eb Liux（Eb Dux Liux Jangb）Dol Khangd Qut Nongd Senb Taid Xaox Fud Bex Seix Bangf Dol Lob Bil》,dios bil laib senx nongd did ib laib gangl diub nongd ait jangx dief fangb lol bex seix bangf dol lob bil.Hniut 2025,bangf ghab ghaib hniut,senb taid faif jend bud xangs sos hniut 2024 qeef gof dol eb ghab lot dios ait deis,Qeef Dongb Naif Zeb niangb leit qeef god did zab minf.Gangl hniut 2019 dax dol eb bangf zif liangd diut hniut nongd sail niangb diot qeef gof did juf minf mongl waix;qeef zeb 20 laib gof kongd、20 laib senx kongd dol eb ghab lot khangd vut nangl nangl maix 100%,dol eb vut hxangt ib laib senx mongl.Hniut 2025,ib laib zeb dol kongb dol nail maix leit 7.28 dend,Fangb Nix Xeed Xenf Fangf Wid Saib Caix Rongf Hof Sid Faid Weef ib hniut dot leit 2300 wangs kaix seix.

Gangl ghab diongl Niel Sid Nil bangf“kuangd qangl suix niangb hxab eb” leit Eb Det Jib bangf “diub hnaib qab niangx diongb hmangt ait zangd”,gangl Xeed Zongb Huaf Saib Kuangd Qeef Suix Cangx dol eb ghab dab leit dol nail hongf zenb wif、nail xenf wif yis jangx wangb dax.Qeef Dongb Naif xent xent dad jox eb vut nongd，gangl ghab vangx bil“lal wangb”waif jangx dol gheb gid“jas ghat”dax.

【来源：天眼新闻 汉文·苗文（中部方言）对照 翻译：韦江河 译审：张成】