陡高山有一道长长的瀑布，像一名女性躺在悬崖上把她又长又白的头发垂下山来一样，当地人称之为“白发水”。

这里流传着一个侗族故事——长发妹白惹。

很早以前，陡高山附近严重缺水，人们喝水种田都只能靠天降雨，不下雨就要去七里外的小河挑水，水比油还要珍贵。村里有个长发妹名叫白惹，头发黑黝黝的，一直长到脚后跟，她独自照顾瘫痪的母亲，每天挑水、割猪草，忙个不停。

有一天，白惹在悬崖的石壁上拔了一根萝卜，一股清泉立刻涌了出来，但是萝卜总会自动飞回去堵上洞口。这时山神出现，恶狠狠地警告她，不许把泉水的秘密告诉别人，否则就杀了她。

白惹善良又胆小，看着田地干裂、庄稼枯黄，乡亲们每天辛苦挑水，甚至有老人摔伤，她内心无比煎熬。她日渐憔悴，吃不下睡不着，乌黑的长发慢慢变得枯焦，最后竟全变成了白发。

最终，她再也无法忍受乡亲们受苦，不顾山神的威胁，把陡高山有泉水的消息告诉了全村人。大家跟着她爬上悬崖，砍碎萝卜，凿大泉眼，泉水哗哗地奔涌下山，乡亲们欢呼不已。

就在这时，山神刮起大风抓走了白惹，要罚她永远躺在悬崖上受泉水冲刷。白惹为了大家甘愿受罚，只请求回家安顿母亲和小猪，随后含泪走向陡高山。

半路上，一位绿衣老人从大榕树后走出，说要救她。老人凿了一个和白惹一模一样的石头人，又把她的白发扯下来放在石头人头上，让石头人代替她受罚。

神奇的是，石头人被放上悬崖后，白惹光秃秃的头上重新长出了黑黝黝的长发。泉水顺着石头人的白发垂流，成了奔流的“白发水”。

白惹望着陡高山上长长的“白发水”、山脚下绿油油的庄稼、田头地尾高高兴兴的乡亲们和绿意盎然的大榕树，她甩着黑黝黝的长头发，一蹦一跳地回家了。

Gaos jenc sagl lis il jiuc nanh pangp pangp, eev duc nyenc miegs nunc nyaoh ul ganv bial deic biaeml gaos maoh yuh yais yuh bagx jah xaengp luih map il yangh. Nyenc dih wangp naih sint duc nanh naih weex naemx biaeml bagx.

Aox naih lis meix nyonc gaeml lebc luih daengl——beix biaeml yais Beec Reex.

Xic unv，gaos jenc sagl pangp naih yac mangv xedt xiut naemx, nyenc daol jil naemx laemp yav bens douh gas dogl bienl，menl meec dogl bienl laengx douh bail lagx nyal sedp liix liail jah dabs naemx，naemx bis yuc naengl juiv. Aox xaih lis duc beix biaeml yais，biaeml gaos naeml meeup meeup，xaengp aol weex touk xongs dinl，maoh ags bons neix maoh ids neip eis lis jah，maenl maenl dabs naemx、aol mal kuk，meec lis xic nup sav.

Il maenl, beix biaeml yais nyaoh ul ganv bial jah neel lis il naenl bagc，il diiuc naemx menv xadt laengx beeuv ugs daengl，danl bags meenh bens xonv bail deic bags menv biiv douv. Hap naih juis jenc ugs map，doiv maoh sags menl sags dih，eis saip deic aox naih beeuv memv jagc miil miic naih lebc dos keep，nuv lebc suh deic maoh sat deil.

Beix biaeml yais sais mas yuh bol uns, lis nuv daeml yav lingx sot、yangh xonh mant wangc, wagx jenl mix maenl dabs naemx deil hut, lis maenv nyenc laos naengl douh lenx douh begx, aox longc maoh jads nup yangh. Maoh maenl bix maenl souc, janl eis luih nunc eis nagp, biaeml naeml meeup yuc yabs jah dangv dangv biinv sot, lenx xedt biinv bagx eev nuil.

lenc，maoh yaens eis lis douv wagx xangh qigt kuip, eis yaot jus jenc yabl，deic gaos jenh pangp sagl lis naemx menv ledc dos daengc xaih nyenc. Wagx xangh jaemh maoh geeus qak ganv bial，deic bagc dadl luic lanh，siuv mags jemc menv，naemx menv dingh luih jenc pox pox，wagx xangh heemt gol eis sav.

Laengx nyaoh xic naih，juis jenc saoh lemc laox map deic beix biaeml yais sabp bail，yuh wedt maoh nunc nyaoh ul ganv bial jah douv naemx menv meemh kungp jugs maoh. Beix biaeml yais wil liaox donc xaih hangt douh naemx kungp juds，gods xangk bail yanc deic neix nyimp lagx kuk nganh paic lail，lenc suh naemx dal nas nees qamt bail gaos jenc pangp sagl.

Touk banv kuenp, lis mungx nyenc laox daens gus sup dah mangv lenc meix liemc xuh laox qamt ugs map, baov yuv juv maoh. Nyenc laox siuv lis duc nyenc bial nyimp beix biaeml yais il yangh, eengv deic biaeml bagx maoh neel luih map xebt dos gaos nyenc bial, songk nyenc bial tiik maoh douh naemx kungp jugs.

nyaengc gaiv liogp, nyenc bial songk qak ganv bial lax, ul gaos onk beix biaeml yais yuh xunk lis oil oil biaeml yais naeml meeup guangl yuc daengl. Naemx menv suic biaeml bagx nyenc bial kuip luih, biinv kenp naemx biaeml bagx meemh kuip luih.

Beix biaeml yais unl nas nuv gaos jenc pangp sagl duc nanh naemx biaeml bagx pangp pangp jah, jaems gaos lis nuv dinl jenc yangh xonh sup debl debl, aox yav dinl dih nyenc daol gol nyeemh nyeemh, geel nyal meix laox liemc xuh sup singh singh. Maoh yinh biaeml yais naeml meeup yuc yabt jah, biiul qogp qogp xonv bail yanc.

（选自《古诗词名著与文学故事汇编》 翻译：梁艳糌 译审：潘永荣）