从前，有个年轻人叫李勇，父母早逝，家里条件困难，依靠用扣子捉野兽为生。因为他勇敢机灵，因此，经常捕捉到很多野兽，这可把地主的儿子二狗给馋坏了，他缠着李勇带他一块捉，李勇没办法只好答应了。
这天他们来到山里，李勇把扣子下在野兽经常出没的地方，二狗却只想玩，把扣子挂在高高的树上。
“第二天天不亮，二狗就偷偷地跑到山里看扣子。只见李勇的扣子捉住了一只肥胖的小鹿，自己的扣子只捉住了一只啄木鸟。二狗眼珠一转，来了坏主意，他把小鹿放进自己的扣子，把啄木鸟换给了李勇，然后又悄悄溜回家去。
早饭后，二狗约李勇一块儿上山。他边走边说：“昨天晚上我梦见玉皇大帝了，他说我的扣子准能捉住一只小鹿。”走到下扣子的地方一看，李勇吃了一惊，只见二狗的扣子捉住了一只小鹿，吊在树上晃来晃去，自己的只扣住了一只啄木鸟。
“小鹿怎么会跑到树上去，啄木鸟又怎么会爬到地上来呢？”李勇开始怀疑。“这是天意呀，玉皇大帝帮助我。”二狗做贼心虚，不停地说。李勇可不是傻瓜，很快明白了事情是怎么回事，于是他就向村里人诉说。可是村里的富人都向着二狗，大家又不敢吭声。
李勇不甘心，决定到别处去找公证人。在路上他遇到一只兔子。他想，听说兔子很聪明，这事它一定有办法。因此就对免子讲了事情的经过，并请兔子帮忙。兔子爽快地说：“没问题，等到第三天早上太阳刚露脸的时候，你把全村人都召集到村头，听我给你公断。”
第三天早晨太阳还没出来。李勇、二狗和全村人就汇集到了村头。可是他们从早晨等到中午，又从中午等到下午，还不见兔子来。大家叽叽喳喳地说话，开始埋怨李勇，二狗更是得意洋洋。直到太阳快落山了，才见兔子慢吞吞走来。
兔子对大家说：“实在抱歉，早晨刚醒来，不料沙子着了火，我用竹篮子打水灭火，一直干到中午才把火扑灭。我撒腿往这儿跑，又遇见一群金鱼在树上采蜜，让我帮忙，所以来晚了。”
因此，人们一听，全都哈哈大笑，斜着眼问兔子：“你这公证人真聪明，沙子怎么会失火？竹篮怎么能装水？金鱼又怎会采蜜？全是无稽之谈。”
兔子微微一笑：“对，是无稽之谈。那么请问大家，小鹿怎么会爬到树上，啄木鸟又怎么会爬到地面上去找食物呢？”
人们一听，知道上了兔子的圈套，也明白了是非的道理，脸瞬间变红了。二狗也灰溜溜地逃回家去了。
Xic unv，lis il mungx lagx nyix guanl Liic Yongx，maoh naengl uns suh meec lis bux neix lax，aox yanc hut wenp mangp，bens baengh aol seel abl bail jenc dos nyaenp laiv sangx soh. Yenl yuih maoh yuh bov laox yuh dinl miac liangh，il naih bens sabp lis oil nyaenp laiv，lagx caic zux Eel Goux lis nuv daengl ngueec samh samh，maoh eeul Liix Yongx daiv maoh gaenx bail dos，Liix Yongx dogc douh liingx maoh.
Menl naih yac eep map touk jenc，Liix Yongx deic seel abl dos nyaoh banc nyaenp laiv bens qamt map daenl jil jah，Eel Goux xuh dogc xangk weex lamt，deic seel aix nyaoh wul meix pangp pangp.
Menl lenc menl mix guangl，Eel Goux weex liagx bieeuv bail aox jenc nuv seel abl. Xuh nuv seel abl Liix Yongx eeul lis il duc lagx beds ags buic bemh，seel abl maoh dogc eeul lis il duc nyap. Eel Goux nyuih dal il xonh，jiv jods ees xuh map lax. Maoh deic beds ags taot laos seel maoh bail，aol nyap wanh dos Liix Yongx，lenc xuh wanp liagx laengh xonk yac.
Oux hedp wenp，Eel Goux jaeml Liix Yongx gaenx bail jenc heengk seel. Maoh mangv qamt mangv angs：“Nyaemv nyungl yaoc biaenl touk Yil Wangc Dal Diil lax，maoh baov seel yaoc dos lis il duc beds ags.” Qamt touk wangp dos seel abl il naengc，Liix Yongx lis yunv，xuh nuv seel Eel Goux eeul lis duc beds ags，dieeuv nyaoh wul meix jah dongh dongh deengh deengh，seel maoh dogc eeul lis il duc nyap.
“Lagx beds ags mangc bieeuv qak wul meix，nyap yuh mangc touk dees diih?” Liix Yongx qingk liogp. “Naih jangs menl dih songk，Yil Wangc Dal Dil daengh yaoc.” Eel Goux weex liagx bov uns，bens angs yabp yabp. Liix Yongx meec jangs nyenc ees，laengx wox jangs weex nup xih il naih yangx，maoh xuh nyimp nyenc aox xaih angs. Nyenc guah aox xaih ledp kamt Eel Goux, yenl yuih bux maoh jangs weex duc gaos dos nyenc guah，nyenc hut yuh meec ams xunl.
Liix Yongx meec mas sais，dens sais bail senl mih semh nyenc map weex dav. Nyaoh wul kuenp deml il duc gov. Maoh xangk：Qingk angs gov diux gungc，sil naih maoh hongc lis jiv jods. Maoh xuh nyimp gov angs jagc sil naih，eengv jais gov bangl maoh. Gov xuh xeengl sais baov：“Weex lis，gas touk maenl weex samp hedp saemp dav maenl gobs ugs jenc xic jah，nyac sint nyenc aox xaih ledp touk gaos xaih，qingk yaoc daengh nyac adl xeih.”
Maenl jih samp dav maenl naengl mix ugs，Liix Yongx、Eel Goux nyimp nyenc aox xaih xuh wunx touk gaos xaih. Nuc wox oil eep dah hedp gas touk banv maenl，yuh dah banv maenl gas touk jodx menl lenc，meenh meec nuv gov map. Nyenc dao lungs ebl qax qax，xuh qit guaiv Liix Yongx，Eel Goux nuv naih wanp liagx gol. Gas dav maenl yuv laos jenc，xih nuv gov samh samh map.
Gov doiv oil nyenc baov：“Doiv meec lis，hedp jenc map，meec xangk touk xeep udt buil，yaoc aol mungl baenl duis naemx sat buil，sat touk banv maenl xuh sat deil buil. Yaoc dul dinl xuh bieeuv dah mangv naih map，yuh deml oil duc bal jenh yic nyaoh wul meix daenl naemx medc，jais yaoc daengh oil eep daenl，xuh map aenl naih.”
Oil nyenc guah il qingk，ledp paenk gol laox hax hax，geeh dal haemk gov：“Nyac mungx nyenc weex dav naih nyaengc diux gungc！Xeep weex nup douh buil？Mungl baenl weex nup duis lis naemx？Bal jenh yic yuh weex nup wox daenl naemx medc？Ledp lonh angs.”
Gov gol nyeems nyeems：“Jingv，jangs lonh angs. Jav haemk xais oil xeenp saenp，lagx beds ags weex nup wox qak meix？Nyap yuh weex nup touk dees dih semh aoc jil？”
Oil nyenc guah il qingk，wox laos jiv jogs gov yangx，nas yak lieeuv. Eel Goux buh qingk douv nas laengh bail yanc bail.
（选自《古诗词名著与文学故事汇编》
翻译：贾丽云 译审：潘永荣）