从摩阳山到钻天坡，中间隔个“九尺大弯”，转弯抹角，走起来转得头晕。如果把它牵伸，这段路起码有七八十里长。因此，不清楚从何时起，这里就有这样一首山歌：
摩阳山，钻天坡，
站在对面把话说，
二人要想握个手，
天亮走齐太阳落。
在钻天坡半坡上，有个寨子，住着五六十户人家，全靠开荒种荞子和打猎为生，住岩洞，睡草窝，风来风扫地，月来月点灯。一家人只有一条裤子，哪个出门哪个穿，日子真是苦得到头了。
这里不但山高土瘦，更困难的是没有水，附近几十里的庄上人都说：“养女愿嫁远方汉，不要嫁到九尺弯。”“九尺弯生得恶，渴死没水喝。去云南的人，情愿多走几百里路，也不从九尺大弯经过。
那年初春，红军来到了九尺大弯，看不见一间房子，见老百姓都住崖洞，就在树林里露营。
红军走了一天，路上连水也没弄到一口喝，又渴又饿，找来很多木柴，架起烙锅准备烧水煮饭。可是，去挑水的战士，却挑了些空桶回来。炊事员一问，才知道这里用水很困难：只有一个岩缝滴水，像细麻线般一点点粗，半天多滴一滴，接满一挑，要等多少时间呢？红军人又多，岂不是大家都没水喝吗?
战士们渴得眼睛发红，嘴皮起了果子泡；炊事员心似火烧，守着个干锅，十个脚趾头都抓紧了；牲口又不听招呼，渴得直叫。
红军首长知道了，急忙找当地几个老人来商量。老人们摇头，有的说：“我们活到六七十岁，也不过才洗六七十次脚，都是每年夏天山水冲来，才敢用水。红军同志，你们怎么到我们这个地方来？”有的说：“红军是为我们老百姓打江山的，找不到水给红军喝，怎么成呢？”一个个心如火燎，但是也想不出一点办法来。
红军首长听了，一时忘记部队的困难，反而关心起老百姓来，就叫几个老人引路，带着一队战士到出水处去观看，果然，半天才滴一滴水出来。红军首长想：云贵高原，山高水高，岩缝是冷天也出水，说不定里面有阴河，就用耳朵贴近石崖探听，觉得里面“哗哗哗”响个不绝，不禁叫道：“有水!”站在旁边的战士们也用耳朵贴着崖壁听：“对，里面真的有水！”几个老人呆住了，望着红军首长说：“同志，你们怎么知道里面有水？”这时红军首长就把自己的想法讲了出来，并且说：“老大爷，从明天起，你们天天都可以有水洗脚了。”
红军首长说完，马上把工兵调来，挥动钢钎铁锤，开山炸崖。到了半夜“轰”的一声，火花四射，如同打了一个炸雷，崖壁上炸开一个牛圈一样大的洞口，一股黄桶粗的水“哗哗哗”从里面喷涌出来，顺着九尺大弯流下山槽，冲起白浦浦的浪花，流成一条大河。
军营里顿时响起一片歌声和欢笑声，震动山谷。河边喝水、洗脸、饮马的人，牵成长长的两行；有的人喝了水以后，用竹筒、用水壶装得满满的，打算带着走过前面的火山关。
不久，红军饭也煮好了，红军战士们请寨上的人们吃饭，大家同红军吃了顿欢乐饭。吃完饭，升起大火，讲革命道理，摆家常，摆到天亮都舍不得分开。
天亮后，红军就走了。从那时起，九尺大弯不但喝水不困难，而且山山岭岭都变了样，梯土变成了梯田。这股山泉是红军开的，老百姓就给它取名叫“红山泉”，并且编了下面一首新山歌来永远纪念红军：
红山泉，源头长，
红军恩情胜爹娘；
清泉天天都在淌，
千秋万载放红光。
Duax Mob Yangx Drongb zos Ndaot Ndox Bil, ndruab ndrangb ghuak muax lob “Juax Chib Naf Hangd”, njet daox nghel hangd, draod mol draod lol, mol uat lob doub hout maob njol. Yaos muab nil jangb njangx, yangd ged nad yuad muax xangt yif jouf lil . Uat nad, zhit boub duax touk dus lol, haod nad douf muax ib rangx zox uat nad hot das:
Mob Yangx Drongb, Ndaot Ndox Bil,
Sheud nyaob dis id haik dout lol,
Aob dol sangd yuad duax duad del,
Yat duax gangx ndox zos zhouk ndox.
Nyaob Ndaot Ndox Bil ib ndangt, muax ib lob raol, nyaob muax zhib drout jouf yif nenb, duaf cix doub yaos njeuk deb jaos jex tab ndouk nghaix dluat hnob nyongs. Nyaob khaod zhuat, but nyangb led, juat duax juat nzheux, hlit duax hlit jit. Ib yif nenb zhos muax ib lob dril, dol dus deuf drongx dol dus hnangd, hnob nyongs dluat dek ab shab hend.
Haod nad zhit yaos daox shab deb nzous, genf chuab lek yaos zhit muax dlex, daos ndex daos ghangb aob bib jouf lil ged hmongb raol lek nenb doub haik:“Yos ncaik yat ghuat drout qeut dleb nenb, zhit ghuat Juax Chib Naf hangd lol uat nenx.” “Juax Chib Naf Hangd deb qeut nangx nyaob, khuad duas zhit muax dlex houk.” Mol lol Yunx Nanx lek nenb, nggaf ndout mol aob bib buat lil ged, lal zhit dluat Juax Chib Naf Hangd.
Muax ib xongt ndox chab, Hongx Junb duax zos Juax Chib Naf Hangd, zhit bof ib lob zhed nyaob haod dus, zhos bof duaf cix doub nyaob khaod zhuat, douf nyaob houd got rongd shot ib hmaot.
Dob draos mol leuf ib hnob, nyaob shout ged dlex lal zhit dout ib lot houk, youf khuad dlex youf chaib blangb, ntrad dout hend ndout lek deul, muab yal cif lil rongt droud deul troub dlex uat juas. Had gas, mol gud dlex lek dob draos,zhit dout gud dout dlex draod lol. Uat juas lek dob draos ib nos, let boub yaos haod nad dlex nangx ntrad hend; zhos muax ib lob khaod zhuat ndros ib mit nzhik dlex, suk hluat mangx hluat nduas ib yangf mit, haod lex let ndros ib ndros, jos bod aob lob tongb, yat daol haod lex jaix nyongs! Dob draos lek nenb youf ndout, yaos yat khuad duas nenb mad？Dob draos khuad dek khaod muas lab zhuas, deud njoux uat hlud peud, uat juas lek dob draos uat shab jis bleul, rod dout lob yal khuad, gouf lob ndid deut doub nzhab jend leuf; zhax cod youf zhit nongs lol, zhit guangd gaox dlex nangx ntrad zhit nangx ntrad, khuad uat nghaod gheul.
Dol zhud draos boub leuf, gad shait mol ntrad aob bib dol ab loul duax nos. Dex ab loul doub jot hout, muax lek haik das:“Bib nyaob zos drout jouf xangt jouf xongt, let nzuad dluat drout jouf xangt jouf ras deut, doub yaos cuat xongt ndox shod muax dlex nangs lol, let gangd uat nad. Hongx junb tongx zhif, mix uat jangl duax bib lob deb qeut nad？”Muax lek haik das: “Ndox yofǃHongx junb yaos wef bib duaf cix uat nof lek, ntrad zhit dout dlex bob nil nbaox houk, uat jangl yat dout nit？” Ib nbaox shab suk drous deul pid ib yangf, had gas lal sangd zhit dout ib lob rongt zox jit lol.
Dol zhud draos nongs dangl, ib njuat douf hnaod ghangb buf duif lek dlex nof, draod hlob shab dex dob ghongb nenb, uat nad douf hot aob bib dol ab loul jaox ged, xik ib nbaox dob draos mol shaib dlex ndros lek qeut.Bof dout dangs hnob let ndros ib ndros. Dol zhud draos sangd: Yunx Guef deb qeut daox shab, daox shab dlex lal shab, khaod zhuat ndox zhoux lal zeux ndros dlex, zhit boub ndruab ndrangb yaos zhit yaos muax ib dol dlex? Douf muab khaod nzhex nzas dout pangb zhuat nongs, hnaod houd zhuat muax ib dol dlex “huax huax huax”uat ndraod nbluad, douf hot das: “Muax dlexǃ”Sheud nyaob ib shangb lek dob draos lal muab khaod nzhex nzas dout pangb zhuat nongs: “ Yaos das, houd ib muax dol dlex ab das!”Aob bib dol ab loul dout ib drangs, nzhat muas nzhes nuaf dout dol zhud draos, das: “Tonɡx zhif, mix uat jangl boub houd id muax dlex nid？” Touk nad dol zhud draos douf muab nyal lek zox jit haik khat nil nbaox, hax haik: “Ab loul, duax jat gil lol, mix nax hnob doub muax dlex nzuad deut leuf del.”
Dol zhud draos haik dangl, shait nzhik muab dob draos hot duax, keuk dout gangb qanb tab ghuk hlout, zous reb zhongt zhuat. Zos dangs hmaot “hongb” lek ib shuab, hluad deul jit ghab muas, suk dout sob ntet ib shuab, lob khaod zhuat id deus leuf ib lob naf khaod suk lob nguax nyox ib yangf, ib zox suk lob tongb dlangx ib yangf lek dlex “huax huax huax” duax houd id nbout deuf lol, zaox Juax Chib Naf Hangd ndul nghel hangd, ndul chenx ib zox naf dlex.
Zhed draos houd id soud nzas , hot ngoux uat luas ncit,shuab nqangt dluat dex drongb dex hangd. Ndol dlex houk dlex, nzuad muas, jangb nenl houk dlex lek nenb, paix uat aob gangb nded nded lek; daof ghangb muax dlex houk del, let keuk drangx xongb tab toud dlex ndruab bod bod lek, sangd muab drik dout tlout dluat daof ndex lek drongb deul.
Dluat dangl ib njuat, hongx junb lal uat rongt juas leuf, hot houd raol lek nenb duax naox juas, nenb khuad tab hongx junb naox leuf ib blual luas ncit lek juas. Naox dangl juas, douf droud ib beus deul, muax lek nenb haik gex minɡf daof lil, muax lek nenb haik qeut ab shab, haik zos gangx ndox doub zhit sangd faib kab.
Gangx ndox dangl, hongx junb doub mol leuf. Duax touk id lol, Juax Chib Naf Hangd houk dlex zhit nangx del, juax drongb juax hangd doub zat leuf, deb khuad bad lenl zat bangd lax. Dol dlex nad yaos hongx junb kheb lek, dob ghongb nenb doub tab nil drik nbit uat “Gux Dlex Lab”, hax shout dout ib rangx zox uat dlangb hmaob drout hongb junb:
Gux Dlex Lab, dlex nded nduat,
Hongx junb zax nzis hlob dluat naf.
Dlex nchab hnob hnob ndul yox yenl,
Cab nax buat xongt jit nzhaik zhat.
（选自《红军在贵州的故事》
翻译：陈 琴 译审：罗兴贵）