在一个苗寨里,住着一对老夫妻,老汉名叫篙确,老婆婆叫娓鸟。他们有个漂亮的女儿叫榜篙。这榜篙心灵手巧,小伙子们都喜欢她,可是没有一个合榜篙的心意。
原来榜篙暗暗地爱上了一个名叫茂沙的青年猎手。茂沙是个英俊的小伙子。一天,茂沙来到一个寨子里,令他感到奇怪的是,在这里看不到一只鸭、一只鸡。一打听,寨上的人告诉他说,这里有两只大老鹰,鸡鸭一只也逃不过它们的爪子;这两只鹰是成精了,谁也治不了它们。茂沙说:“我去看看。”他拿起弓,备好箭,由寨子里的人领着来到了老鹰精存身的山崖下。它们飞出来了,展翅像张大晒席,飞得像箭一样快。茂沙铁铮铮地站着,一箭射落了一只,又一箭射落了另一只。全寨子的人欢天喜地,感谢这个艺高胆大的猎人。
这里正是榜篙家住的寨子。榜篙看见了这个年少英俊的猎人,就深深地爱上了他。但是茂沙是个四处为家的猎人,在这里住不上两天,又走了,榜篙的心也跟着他走了。
不知从哪里出来只白野鸡精,看中了榜篙。一天,榜篙正坐着挑花,突然昏昏地一头倒在地上,接着一阵狂风卷走了她。篙确和娓鸟被这突如其来的灾祸吓住了,哭得撕心裂肺。过了几天,篙确和娓鸟看到自己心爱的女儿回来了,欢喜得不得了。他们抱住榜篙,流着泪说:“女儿啊,到底是怎么一回事?”榜篙把自己被害和茂沙搭救她的事,详细地告诉了父母亲。接着她轻声把自己爱上茂沙的心情也倾吐出来:“虽然我不知道他在哪里,但是我一定要等着他。”
可是半年过去了,连茂沙的影子也不见,姑娘等着等着,人都变得憔悴了。
一天,篙确老人忽然高兴地对妻子说:“有办法了,我们不会把他找来吗?”妻子说:“你去哪里找啊?”
老人说:“我们跳起舞,唱起歌,把四方寨子上的人都请来,还怕不能把茂沙也引来?”篙确是个心灵手巧的人,他采来竹子,做出一种后来叫“芦笙”的乐器,吹起优美的调子;他又教寨子里的青年做芦笙,让大家都吹起芦笙来。后来芦笙越做越好,吹出的声音也越来越动人了。到了过大年的时候,他们就办起了芦笙会,大家一起跳舞、唱歌、吹芦笙,不但本寨子里的人都来了,还把外边寨子上的人也都引来了。大家唱得越高兴,跳得越高兴,远方人也来得越多。
芦笙会一共跳了九天九夜。在第九天,榜篙才发现人群里有一个头上插着白野鸡毛的青年。仔细一看,正是茂沙。姑娘赶忙去告诉她的父亲。父亲就把茂沙请到家里来,摆起酒肉请他吃。茂沙正要问,老人就说:“勇敢的青年,你以前来过我们这里,帮我们打下了恶鹰,现在我要问你一件事,你头上的白野鸡毛是怎样来的?”茂沙就把如何在森林里打下白野鸡精的事一五一十地告诉了老人,最后还说:“我还弄不清为什么那时有女人的哭声,而射死了白野鸡精以后,哭声就没有了。”这时,榜篙也出来了,水汪汪的眼睛看着茂沙。老人就指着榜篙,把事情的经过告诉了茂沙,并说明了要开芦笙会的原因。
茂沙同情姑娘的遭遇,再说,谁又能不爱美丽的榜篙呢!就这样,榜篙和茂沙结成了幸福的夫妻。
据说,苗族的芦笙会,就是从那时开始的,并且从那时起,苗族青年男女在跳芦笙舞的时候,都喜欢在头上插一根白野鸡毛,一来表示不怕鬼怪,二来据说是插上了它,就能找到一个如意的丈夫或妻子。但是后来因为没有那么多的白野鸡毛,姑娘们就用银子打成鸡尾形的银片来代替了。
Niangb ib vangl Hmub gid niangs,maix ob mais bad,dail bad gol Ghob Qof,dail mais gol Wid Nes,nenx zaid maix ib dail daib pik vut niux gol hot Bangx Ghob.Dail Bangx Ghaob nongd af,vut hvib gangt ngas.Dol bad dial sail dal hvib nenx,dail ax maix ib laix huf ad Bangb Ghaob jox hvib.
Hxot id Bangb Ghob niangb jox hvib gid niangs dal hvib ib dail gol hot Mod Sab bangf dail bad yus vangt.Mod Sab dios dail yus dlent.Maix ib hnaib ,nenx dax leit ib jox fangb, ait nenx ax bub ait deis jangx,niangb hangd nongd ax bongf ib dail gas,ib dail gheib.Nenx jus nais,laib vangl nongd dol naix xangs nenx,hangd nongd maix ob dail dlangd hlieb,dol gheib dol gas ax maix ib dail zuk faf nenx dol bangf bong gat;Ob dail diangd nongd jangx dlangb dax yangx,dail xid seix ait ax gos nenx dol.Mod sab hot:“Wil dax mongl hxid hxid.” Nenx gangf diangb ok,qeb dol hnaid dax,baib diub vangl bangf naix yangl nenx dax leit dol dlangd dlangb niangb bangf laib ghab zat gid dab.Nenx dol yangt dax yangx,dib dak hlieb hlieb liek pangb dinl zab nax,yangt hvit hvit liek ib jox hnaid.Mod Sab hxud waix deix deix,ib hnaid bangd gos ib dail,diangd ib hnaid bangd gos ib dail.Fangb vangl nongd bangf dol naix nos ghangb hvib bongt wat,bod hfut dail hlieb hvib vas bil bangf naix dias ngix nongd.
Hangd nongd jus deix dios Bangx Ghob niangb bangf laib vangl id.Bangx Ghob bongf dail yut dlent nongd,ghax dal hvib bongt wat.Daid sid Mod Sab dios dail naix dias ngix hangb mongl hangb lol, niangb hangd deis seix dios zaid bangf naix,niangb hangd nongd ax leit ob hnaib ghax mongl yangx.Bangx Ghob jox hvib seix des nenx mongl yangx.
Ax bub hangd deis maix ib dail gheib dlub vud dliangb, dal hvib sos Bangx Ghob yangx.Ib hnaib,Bangb Ghob niangb dab xent hnent hmub,zek mais zat ghax gos zat diot ghab dab,ib dail jent ghax khad nenx zat mongl yangx.Ghob Quf sul Wid Nes yens laib hfud gid nongd,ait nenx dol naf hvib,genx zek waix zek dab.Ghob Qof sul Wid Nes ngit bongf nenx dol dail diangd lol leit yangx, ghangb hvib bongt wat.Nenx dol bes Bangx Ghob jongt jongt,ghax dlod eb mais hul hul hmat hot:“Ad ab!Dios laib gheix xid hfud gid?”Bangx Ghob xangs yens dib sul Mod Sab dliuk nenx bangf dol hfud gid,Xangs diot dail mais dail bad jul jul.Ait nend nenx yut hveb xangs diot nenx mais nenx bad nenx jas Maod Sab,dal hvib nenx bangf jox hvib seix xangs dax yangx:“Xangf nongd wil ax bub nenx niangb hangd deis,wil seix nongt dangl nenx.”
Ait nend ob bib hlat hnaib,ib dangl hniut fat mongl yangx.Mod sab laib hmid lob seix ax bongf.Daib ad dangl lax not,dangl dail naix hxat sot jul.
ib hnaib,Ghob Qof dail lul ghangb hvib nas dail niangb hmat:“Maix ghab jit yangx,bib ax bub vangs nenx lol nend?“bib mongl hangd deis vangs nenx? ”
Dail ghet lul hmat:“Bib zuk gik zuk niel,diot hxak,gol dol naix dlob pit vangl dax,yangl dol naix dlob pit vangl lol,dail hxib gol ax dos Mod Sab dax.”Ghob Qof dios dail naix gangt ngas yut hvib,nenx mongl hxib dot det hlod lol,ait jangx ib diel gix,cob jangx dol yox hxak lal lins niox,nenx diangd job laib vangl nongd bangf dol yus lol ait gix,baix naix not cob.Dangl ghangb laib gix nongd vel ait vel vut dax,cob lol bangf dol hveb seix vel ait vel lal dax.Leit nongx niangx hlieb.Nenx dol ghax tid jangx laib dangx gix,naix not seix seix dax zuk gix zuk niel,diot hxak.Ax dios jus diub vangl dol naix dax, seix yangl dol vangl ob dangl ob pit dol naix dax yangx.Naix not diot hxak vel diot vel ghangb hvib,zuk gix zuk niel hsab bet lins niox,dol naix gid khangd dol seix vel dax vel not.
Bax linf zuk leit jex hnaib jex hmangt. Niangb diot did jex hnaib,Bangx Ghob jef bongf naix not gid diongb maix ib lail bad yus guf hfud tik maix jil ghab dliub gheib dlub vut hxid sos dad,jus deix dios Mod sab.Dail daib pik jub jangb mongl xangs nenx bad.Ghob Qof ghax gol Mod Sab dax leit diub zaid.Hot ngix,zat jud baib nenx nongx baib nen hek.Mod sab jus sangx nais,dail ghet lul hmat hot:“Bad yus dlent,mongx gid denx dax leit bib hangd nongd,des bib dib gos dail dlangd yangf, xangf nongd,wil nais mongx ib laib hfud gid,mongx guf hfud bangf laib ghab dliub gheib dlub vut nongd dios gangl hangd deis lol?”Mod sab ghax xangs diot dail ghet lul,nenx ait deis niangb ghab vud dib gos dail gheib dlul vud dliangb,xangs sos ghab guf ghab lil.Gid ghangb seix hmat hot:“Wil seix ax bub xangf id ait deis maix dail ad genx,bangd das dail gheib dlul vud yangx,dol hvub genx ghax ax maix yel.”Ait nenx,Bangx Ghob seix fangt dax yangx,bongl mais was eb mais gob wob ngit Mod Sab.Dail ghet lul tut bil diot Bangx Ghob,xangs Maod Sab ait deis jangx laib hfud gid nongd,dail xangs nenx bangs laib gheix xid nongt qend laib dangx gix.
Mod sab seix hat dail daib pik nongd,diangb hmat lol,dail xid seix ax hlib dail Bangx Ghob vut niux nongd?Ait nend,Bangx Ghob sul Mod Sab ghax jangx ib zaid naix.
Hnangd hot,dol Hmub bangf laib dangx gix ghax dios gangl hxot id qend dax,seix dios gangl hxot id qend dax,dol Hmub bangf dol ad dol dial niangb zuk gix zuk niel hxot id,sail hlib niangb guf hfud tik jox ghab dliub gheib vud dlul,ib lol dios bub ax hxib dol dliangb,ob lol dios niangb hveb hot tik jangx ghax vut vangs jas dail sat mangs hvib.Dangl ghangb bangs ax maix ghab dliub gheib dlul vud not ait nongd,dol daib pik ghax dad dol nix dangt jangx ghab dad gheib lol tit.
(选自《56个民族的故事》 翻译:潘阿依 译审:张成)
