□ 李允凤
黔西南布依族苗族自治州用最质朴的方式——跳舞,串联起非遗、民俗与山水,描绘出一幅“文化味浓、烟火气足”的春日长卷。从去年底“贵州·村舞”在晴隆启幕,到如今春季村舞在黔西南州遍地开花。
日前,在兴义市万峰林“贵州村舞”大舞台上,民间舞者与游客即兴互动,油菜花海成为最美背景。大佛坊历史文化街区,夜幕初垂,八条祥龙与瑞狮浩荡出街。市民韦纯友把儿子举过头顶,让孩子摸摸狮头:“讨个好彩头,一年都顺顺当当!”
当视线转向册亨时,“打糠包”正热闹上演。五彩糠包在空中飞舞,这原是布依族青年男女传情达意的方式,如今已演变为全民参与的春节盛事。安龙县柔远门前,第九届狮王争霸赛上,该州20支舞狮队伍同台竞技,将布依武术精髓与“村舞”动作巧妙结合。
“村舞”不止于舞,更串起文旅金线。兴义万峰林凭借金色花海和热闹村舞,让游客在花田间跳舞、在农家乐尝鲜。晴隆将村舞的动感与历史的厚重巧妙嫁接,推出“观村舞·游二十四道拐·品晴隆绿茶”线路,让村舞成为打开城市魅力的钥匙。贞丰古城夜幕降临,古巷被村舞唤醒,民族歌舞轮番上演。
据统计,今年春节假期,黔西南州共推出160余项文旅体活动,以“贵州村舞”、非遗贺岁、景区惠民为抓手,将民族文化、山水风光与新春年味深度融合。
“村舞”的魅力,还在于打破“你演我看”的传统模式,构建全民参与的文化生态。作为国家级非遗“阿妹戚托”的传承人,文安梅这些天格外忙碌。她带着艺术团辗转于村寨与景区,既要在舞台上呈现最地道的彝族舞蹈,又要走进游客中间,手把手教大家跳起简单的舞步。在兴义,龙狮协会成员熊瑞看着孩子们争相触摸狮头,欣慰地说:“希望将龙狮文化融入体育教学,让青少年感受传统文化魅力,代代相传。”
春山可望,舞步不息。从二月到四月,从晴隆出发,延宕至整个黔西南,这张活态的“村舞地图”仍在持续舒展。
接下来,贞丰“二月二”苗族村舞、安龙毛杉树歌节、晴隆“三月三”布依风情节等将陆续登场。黔西南州正以舞为媒,邀你循着鼓点与芦笙,在山水之间、在烟火深处,共赴一场春季的约会。
Xul Qianfxiynanf aul yiangh samlsoh byaauz deel——sadt xac,roix feiyyif,raausbeangz riangz ramx bol,weeh banz mbael raiz nyasrauc gaais "soil laixlih nongz,his ndianlngonz juz" ndeeul.Dais byaail bilgvas qyus Ndaelweih xaaux gueh"Mbaanx Gvisxul·Sadt Xac",dangz xeznix Mbaanx Sadt xac qyus Xul deel haail leeux haail rimlral.
Jic ngonz goons,qyus daaizyis laaux"Mbaanx Gvisxul·Sadt Xac"Ndonglfaanhbol Genzrungh,buxsadtxac ndael beangz riangz buxxunz dungxmaiz,haaic walbyagtyuz banz sagt baaihlangl gaais meenc byaauz deel.Gaail laixlih xeeuhgoons Luangs Badlaaux,mbenl damx feamx,beedt duezluangz riangz jizlanz os gaail foxfox.Buxjaanglgaail xoh gueh Weif Sunfyouj deel qyol leg deel gvas jauc,haec leg deel rumh jauc jizlanz:" Xaaml xizhis ndil,dangz meeuz doc funghgvis!"
Dal qvees bail Xeehlauz,"degt dooms " xac ndilmaiz.Ndanldooms xib yiangh guc siez deel mbinl qyus mbenl,gaaisnix benc deg yiangh buxxoz Buxqyaix nanghsaaul deel,meanhnix bians banz sianslaaux ndianlxiangl bux bux doc seeb.Qyus nac dul Roufyianj Jeexsoc ,gaais hoongl dungxbic gueh weangz jizlanz Jeexsoc daaus dazguc deel,ngihxib baangh wenz xaangh xac jizlanz ndael xul,xamh daaiz dungxbic,aul gaais ndil wujsuf Buxqyaix riangz yiangh sadt xac xaangh dungxgaabt dazraaix.
"Mbaanx Gvisxul·Sadt Xac"mizgah sadt xac,langcdeeh roix banz mailjiml xunz xianh.Ndonglfaanhbol Genzrungh weiq lix haaicwal jimlheenc riangz sadt xac ndilmaiz,xih haec buxxunz qyus jaangl nazwal sadt xac,qyus daangzhaux buxmbaanx ximz hauxmos byagtuns. Ndaelweih xaangh aul gaais luclinc"Mbaanx Gvisxul·Sadt Xac"riangz gaais nagtnal xeeuhgoons dungxxiabt,xaaux deeuxronl xianh xunz gaais"yeeus Mbaanx Gvisxul Sadt xac·xianh ronlgoz Ngihxibsis Gvaaic·ximz xazyeeul Ndaelweih",haec"Mbaanx Gvisxul·Sadt Xac"banz xiezlungc haail haec yianghndil ndanlxingz osmal. Xingz xeeuhjees Miangxguz hauc hamh labtdingh,luangs xeeuhjees deengl"Mbaanx Gvisxul·Sadt Xac"byogtxinh,hoongz weanl sadt xac dungxwaanh henc daaiz.
Il gaais jeesneenl deel,longh iadtnaais ndianlxiangl bilnix,Xul Qianfxiynanf baclianz gueh basrogt laail yiangh hoongl xianhximl laixlih riangz tijyuf,aul "Mbaanx Gvisxul·Sadt Xac",feiyyif aangs xiangl,deehxunz siangc laauxlih haec wenzbeangz mal gueh reengz,haec laixlih minfquf,yiangh xauh bol ramx,soil xiangl xunl mos dungxreeux bail lag.
Gaais naauh wenz"Mbaanx Gvisxul·Sadt Xac",hax langc deengl gaaic yiangh baizxaux"mengz yeeus gul xac",xaauxgueh senytaiq laixlih gaais leeux wenzbeangz doc seeb deel. Buxdaamlsunc "damh dinl eeux gal" gaais feiyyif guefjiayjif xoh gueh Wenf Nganymeif deel,jic ngonz nix bauh dazraaix. Deel dez yiqsuftuanf bail mbaanxdaanz dangz deehxunz,mizgah hax qyus daaizyis beed sadt xac Buxmeenz baizndux,langcdeeh byaaic bail jincjaangl buxxunz,xinl fengz soonl leeuxboz sadt xac eeux gal gaais zuiq ngaaih.Qyus Genzrungh,buxseeb xiefhuiq laixlih luangz riangz jizlanz xoh gueh Xungf Ruiq deel yeeus sams legnyeez dungxsingl rumh jauc jizlanz,aangs nauz:"Meangh aul laixlih luangz reeux jizlanz riangz soonl tifyuf dungxgaabt,haec buxxoz rox yianhh luamc gaais laixlih xeeuhgoons,xeeuh daaml xaauz xuanz bail langl."
Bol nyasrauc xauhndil,dingl sadt xac miz dangx.Ndianlngih dangz ndianlsis,dais Ndaelweih qyaamsdinl,byaaic bail leeux Xul Qianfxiynanf,"mbaeldux Mbaanx Gvisxul·Sadt Xac" nix hax mbeel haail raex.
Gvas nix bail langl,"ndianlngih xohngih" Buxyeeuz Miangxguz sadt xac,hauc jeex mauh bolfaixjaangl Jeexsoc,"Saamlnguadsaaml"Ndaelweih sams hoongl nix hax dungxdaaml gueh xaiz.Xul Qianfxiynanf hax aul sadt xac gueh ses,xiez mengz riangzlangl hingl joongl hingl byoh,qyus jaangl bol ramx,qyus ndael ndianlngonz,dungxhaanx dungxranl qyus nyasrauc.
(来源天眼新闻 翻译:梁启新 译审:王正直)
