回溯十余载光阴，那里有片我再也回不去的茫茫林海。林深处，错落着数不清的茅草屋与瓦房，承载着祖辈们世代生活的印记。
我们布依族人依山傍水而居，村子自始便建在山腰近水处。我清晰记得，每到汛期，对岸的田地便需涉水前往。于是家家户户伐竹造船，家家备有竹筏，往来耕种。
天刚蒙蒙亮，鸡鸣声就唤醒了沉睡的山林。我推开阁楼的木窗，看见晨雾正被初升的太阳一点点拨开。窗外的树顶环绕着薄薄的云雾，再往山下的江水望去，白茫茫一片看不见水面。此刻就像住在云朵上，飘荡在半空中。
一日之计在于晨。一大家子相继起身，各有忙碌。母亲与姑姑下厨备餐，奶奶分装午饭入饭盒，父亲和大伯则将镰刀、锄头装进背篓，连同午饭一并打包。爷爷照例为马儿备好鞍，再将我抱上马背，他在前方牵着缰绳，就这样出发了。
劳作至午，众人便去山间清溪洗手擦脸。摘片梧桐叶折成三角杯，舀一瓢清泉饮下，甘甜解渴。我总拉着母亲折几只叶碗，去林中采摘地莓子——那是童年独有的酸甜滋味，亦是餐后的天然水果。
午后三四点，一阵香甜随风飘来——那是甘蔗汁即将熬熟的信号。我们赶紧挑一节最青翠的甘蔗，顺着香味来到锅边排队等候。待大人们加大火候，直至蔗汁不再冒泡、熬成浓稠液体，便将锅端出。我们将甘蔗递给大人，在锅中蘸满红糖，转上几圈，做成甘蔗糖葫芦。我们心满意足地接过属于自己的那份，便笑着跑开，不再打扰大人们继续熬糖。他们用两根木棍在锅中不停搅拌，待糖浆粘稠欲凝，便倒入方形模具，盖好盖子，压上石块定型，宛如制作豆腐。待其凝固，取出便是砖块大小的红糖，整齐装袋，傍晚带回家中，或自食，或赶集售卖。
如此一锅接一锅地熬煮，直至夕阳西下。我们各自回到自家地里寻大人会合，见他们将红糖一袋袋装入背篓，每人背一筐返程。爷爷在马鞍两侧各绑一袋红糖，中间放上两捆蔗草——那是马儿的晚餐。收拾妥当，便踏上归途。清晨骑马而来，傍晚却因鞍上满载，我只能牵着马尾巴，跟在后面。
穿过树林，一大家子排成长队，在小路上缓缓前行。爷爷牵马在前，我拉着马尾紧随，家人们走在身后，心里踏实得很，岔路口常遇归途中的乡邻。夕阳将落，有时还能看见小兔子蹦跳着回家，森林里的布谷鸟也在呼唤幼鸟归巢。
晚饭后，我拿着爷爷的蒲扇，坐在竹椅上，怡然自得地望着天边渐渐暗下去的光景，晚风轻轻吹过，带着红糖的余香。那时不知道，许多年后，这样的画面会成为我最珍贵的记忆。望着远山渐渐模糊的轮廓，那个坐在竹椅上的孩子，仿佛正在遥望着现在的自己。
Neh daaus dangz xib jic bil gvas,ndonglfaix meanhdeel nyal dauc ndoongl lag，gul daausbail miz ndaix naaus bai. Qyus ndael ndonglfaix lag,xaaux dais meanhxaux sazjees gvas ndianlngonz dangz meanh.
Wenz Buxqyaix rauz bangh bol namz dah joonc dungxqyus,mbaanx dul dais xaux xih dangc qyus jaanglbol heenz dah.Gul langclix neenl ndaix,daz dangz meanh ramx henc deel,xax bail unx dah gueh hoongl xih banz aul haamc ramx bail.Lengcxih raanzraanz doc bail daus faix mal dos saz,bail daaus gueh rih.
Mbenl damx roongh,duezgais xih hanl heangc dangz mbaanx.Gul naaih naaih haail wal xoonghmbongx,ximl ranl jangcngonz yieh naaih naaih haail labtmos xeeus ndaadt mal ndael.Ximl dais xoonghmbongx bail roh,duangs weac gveeuc ius neengz byaailfaix,sil bol ximl bail bas ramx dah,haaul banz beens doh ximl miz ranl ramx.Baiznix lumcbux qyus genz weac, mbinl qyus genzmbenl nic.
Damx meangh ngonz ndeeul qyus jangchadt.Leeux raanz bux daams bux runs,daangs bux daangs bauh.Meeh riangz nyangh nis bail raanzsaus gueh byagt,yahnaiy xih qyus reegt lab haux haec leeux raanz,boh riangz daqbef xih aul fahliamz fahqyas lab xos ndael beiylof,aul hauxringz dies xos bas lof.Bausgungy xih ndal aanlmax lumc gaus,langl xih umx gul xos genz max,deel byaaic baaihnac xungc xahmax,sianz nix xih os dul bai.
Gueh hoongl dangz xez ngaaiz,leeuxboz ies hoongl bail xoongh ric aul ramx sois fengz sois nac.Mbedt mbael roongljaus ndeeul mal udt gueh doix,ndigt oms ramxric ndeeul genl bail dangz dungx,waanl xamx iel hes xaiz.Gul nauz haec meeh dol udt jic mbael doixroongl ndeeul, gus deeml ndil bail jaangl ndoongl mbedt dumhjac genl.Baiz lix nis deel ranl gaais weiqdaoq nix waanl jagt jazxiz,jaz hoz aul gueh mas genl langl haux ngaaiz.
Dangz gus xez ringz,lix soil hooml ndeeul sil rumz bos mal——xaaus gocoix deel rungl haz banz bai.Hocdul jic xoix juc leec bail leeh doonh oix nis ndeeul,sil gaais soil hooml deel mal dangz heenz xaaus nangh xac.Xac buxlaaux sonh fiz haec laaux noih,bins xac xaangc fugfaauz deel xiamh leeux,rungl bins ramx geg,xih beal xaaus mal roh.Hocdul riuc doonh oix yianh haec buxlaaux,xums bail ndael xaaus,gveeuc jic weed xih banz diangzgveeuc.Hocdul daangs bux daangs bail aul gaais ndaanglgaus,aangsreeul leec bail,riml xel riml hoz,miz mal jaais buxlaaux rungl diangz.Hocdeel aul soongl sanc faix xos ndael xaaus god bail god daaus,god bins diangz sas,xih aul daauc xos xaauz diangz,gob wal haec ndil,jaz jic ndagt rinl xos genz,lumcbux nabt xaauz dueh nic.Xac deel ndoongx banz ndagt,aul mal roh xih banz ndagt diangzndingl,lab xos ndael daih dab gueh baaiz,haz labt dez bail raanz,gah genl yieh banz,aul bail jeex gaail yieh ndaix.
Saauznix rungl xaaus leeux xaaus mos,bins dangz ndaadt rab naangh.Hocdul daangs bux daangs daausbail rih raanz ndaanglgaus daus buxlaaux.Ranl hocdeel doc lab daih diangz xos ndael beiylof, el bux beiy daausbail raanz.Bausgungy gaauc soongl daih diangz xos aanlmax,waangh soongl banc nyiec xos jincjaangl—— gaais deel deengl hauxxauz duezmax.Rimz dangzyiangh xaiz,xih daausbail raanz bai.Jachadt goih max mal bol,jachamh aanlmax riml xaiz, gul xih goc gaml rianglmax,byaaic baaihlangl.
Byaaic gvas ndonglfaix,leeuxboz gueh doih raiz raiz,naaih byaaic naaih bail.Bausgungy xingl max byaaic baaihnac,gul xvaauh rianglmax byaaic bail langl,leeux raanz doc byaaic ius langl gul,gul leeux saml rauh.Byaaic dangz basronl dungxgaabt ngais bungz bixnuangx guehnaaus.Jangcngonz haz rab naangh,gueh gus lix ximl ranl duezlos sadtdoongc daausbail raanz,rogdauchuc jaangl ndoongl yieh yeeuh xaangc legnis daaus mal raanz.
Genl xauz ies,gul aul dangs mal nangh ius basxaanz,fengz riuc beensbiz bausgungy waad guehxamz,ximl bail heenz mbenl naaih naaih labt bail lac.Rumzrauc dez gaais soil diangzoix deel naaih naaih bos mal.Gus deel miz roxheeh,gvaslangl jic bil nix,gul xezxez doc meangh daausbail dangz meanhdeel.Ximl byaailbol unx dah bins dangz labt dingh xaiz,xoix aul dangs nangh ius basxaanz deel,lumcbux ndaix ximl ranl ndaanglgaus baiznix.
（文、翻译：罗丽 译审：王正直）