□ 李允凤
在黔西南布依族苗族自治州晴隆县城南郊，二十四道拐公路如一条盘旋的游龙，蜿蜒在近60度的陡坡上。它以连续二十四道弧形弯连接山脚与山顶，虽直线距离仅350米，垂直高差却达约250米，其险峻与壮观，世所罕见。
1935年，黔滇公路主任工程师兼总段长邹岳生奉命主持设计这一宏伟工程。多次深入山区勘测研判后，最终决定在山间开辟一条全长4公里、共设24道弯的险路。建设期间，贵州数万群众应征参与，道路于1936年通车。
1942年，为满足每月运输1.5万吨战略物资的需求，美国陆军第1880工兵营开始进驻晴隆，再次征集大量工人，对二十四道拐进行扩宽、取直。
“抗战期间，超过45万吨物资经由此运往前线，成为抗战物资运输‘动脉之路’。”晴隆县文史研究者陈亚林介绍，20世纪90年代，曾有人提议将其铺设成沥青新路，但他坚持保留文物原貌。
2006年，二十四道拐被列为全国重点文物保护单位；2014年，入选首批国家级抗战纪念设施、遗址名录；2015年，被中共中央宣传部命名为全国爱国主义教育示范基地。
近年来，晴隆县在完好保存遗址原貌的基础上，着力把二十四道拐打造成文旅融合新地标。当地深入挖掘抗战历史，建设了二十四道拐展览馆，通过主展区与体验区相结合，借助3D、VR等手段生动再现筑路往事、高校西迁、盟军援助等历史。
“在这里，我仿佛能听到当年卡车的轰鸣。”在展览馆参加研学的徐灿激动地说。
晴隆县以二十四道拐为核心，整合全县文旅资源，构建集观光、体验、休闲于一体的旅游目的地。如今，晴隆绿茶、沙子镇辣子鸡等特产走出大山，山地跑、汽车拉力赛等赛事为二十四道拐注入“体育+旅游”的新活力。
Qyus heenz xingz baaihsax xianq Ndaelfad xul Qianfxiynanf, deeuzronl xiel ngihxibsis gvaaic lumc duezluangz yeeuxhux ndeeul nic, gozngeeux gozngeeuh qyus genz bollings.Deel il ngihxibsis gaais xuangxgoz dungxdaaml deel lianx dinlboh dangz byaailgvaauc, lohsoonh damx lix saaml bas hac mij raiz,dazxih saangl lix soongl bas hac mij mbaangx, yiangh saangllings riangz xauhluamc deel, lacmbenl naanz ranl.
Bil 1935,bux xaangh hoongl gaabt buxlaaux gamlguanc deeuzronl xiel Jeeulndael dangz Gvisxul xoh gueh Zouy Yofseny deel il xonzxaus genzsaangl mal ndiabt gueh gaais hoongl nagt hoongl laaux nix. Bail ndaelbol raaulximl duansneh laail daaus ies, langl dings qyus jincjaangl bol xoih deeuz ronllings raiz lix sis gaais gungylij、banz ngihxibsis gaais xuangxgoz ndeeul. Longh xoih ronl deel, jic faanh buxbeangz Gvisxul gacnyiel genzsaangl yeeuh dungxriangz xoih, qyus bil 1936 xoih banz.
Bil 1942,weiq haec jasxiel idtndianl daih faanh hac denq dangzyiangh degtjaangl gvas ndaix deeuzronl nix, yinf gungybiny 1880 gaais gunl Meijguef qyus genznaamh degtjaangl deel mal hauc Ndaelfad, daaus yeeuh jic laail buxbeangz gueh hoongl,bah haec deeuzronl ngihxibsis gvaaic nix gvaangs doh、soonh doh.
“Longh degtjaangl laih Rifbenj deeuz deel，lix laail dol sisxibhac faanh denq dangzyiangh dais deeuzronl nix daih bail dangz geaz degtjaangl deel, banz ‘deeuzronl jaus mingh’ yungh mal daih dangzyiangh degtjaangl ndeeul.” Bux nianyjiuq sians xeeuhgoons riangz laixlih xianq Ndaelfad Cenf Yaqlinf nauz, deeuzbil 1990 deel, lix wenz nauz haec xoih deeuzronl nix banz ronl liqqiny ies,damx deel jaanglsingl haec banz hunsgaus laixlih raex.
Bil 2006,deeuzronl ngihxibsis daaus gvaaic ndaix dings gueh geaz zungqdianj mal baauc dangzyiangh laixlih gaais leeuxgvagt; bil 2014, ndaix raaiz xoh xos minfluf gaais sefsiy、deenhgaus guefjiay jif peiy ndux gaais ndiabtruangh degtjaangl laih Rifbenj deeuz deel; bil 2015, ndaix Zungyxianybuq dos doh gueh geaz yiangh soonl jaaus buxbeangz jaizmaaic ndanlgvagt gaais leeuxgvagt.
Jil bil nix,ndanl xianq Ndaelfad qyus gaais gogtdiec baauc ndil deenhgaus banz hunsgaus nix,ragtreengz xaaux deeuzronl ngihsibsis gvaaic banz diqbiaoy mos gaais laixlih riangz geaz xianhxunz dungzgaabt deel. Ndaelfad gud sians gaais bazxaux degtjaangl laih Rifbenj deeuz deel bail lag, dangc banz ndanlraanz beed dangzyiangh deeuzronl ngihxibsis daaus gvaaic deel haec neenh, aul geaz beed dangzyiangh riangz geaz lumc ndaanglgaus qyus heenz ranl nic deel dungxgaabt, yungh sams baizfengz 3D、VR deel haec sams sians baizxaux xoih ronl、raanzsellag seenc bail baaihrux、gunl baanghgaus mal baangl deel ndaix daaus ranl mos.
“Qyus geaznix, gul banzlumc roxnyiel ndanlxiel bilmeanh deel hoongz rianh.” Bux guehxoh Xif Sanq mal geaz beed dangzyiangh nianyxiof deel nauz.
Xianq Ndaelfad il deeuzronl ngihxibsis gvaaic mal gueh gogt, aul dangzyiangh laixlih riangz geaz xianhxunz gaais leeuxxianq gaabt dungxxos, gueh banz deenhdinl xianhxunz geaz ximl bol xauh、ndaanglgaus gah ranl、iadtnaais doc lix xaiz ndeeul. Meanhnix, xazyeeul Ndaelfad、nohgais raangl maanh gaais Jeexsanl sams yianghos banzliangl deel gaail os ndaelbol, yissadtxac gaais buxbeangz Aymeiqqiftof、xiangl jings fiz Buxmeenz qyus genzronl banz yaad aangsmaiz,wenz qyus ndaelbol leez dungxbic、xiel qyus genz ronl haail dungxdax sams hoongl deel haec deeuzronl ngihxibsis gvaaic nix gueh banz“tijyuf gaabt xianhxunz”lix reengz mos bai.
(来源《贵州日报》 翻译：黄初益 译审：王正直)